Schweibergse behälter

ondergronds waterreservoir brengt mensen samen

Schweibergse behälter

Water uit de kraan is de gewoonste zaak van de wereld. Zo’n honderd jaar geleden was dat echter anders. Schweiberg was toen aangewezen op de Nutbron, 50 meter lager in het dal. Vrouwen en kinderen haalden daar met emmers het drinkwater vandaan. Tot 1902, toen enkele inwoners besloten om het water op te pompen en boven in het gehucht op te vangen in een ondergronds reservoir: de behälter. Deze was tot 1950 in gebruik, maar raakte daarna in verval. De huidige inwoners van Schweiberg hebben dit monument in 2014 met elkaar in ere hersteld.

Bekijk de video van de Schweibergse behälter

Bijna bovenaan Schweiberg prijkt langs de weg een gemetselde muur met een kraantje. Ervoor ligt authentieke bestrating en ernaast staat een prachtige houten bank. Een mooie plek om bij te komen van de klim of om buurtgenoten te treffen. De muur viel tot voor kort niet op, vanwege de vervallen staat en de flinke begroeiing. Menig passant had geen weet van wat daarachter schuilde.

Van mens tot mens

Enkele inwoners kenden wel verhalen over de watervoorziening van weleer. Ze wilden er meer over weten en gingen op zoek naar mogelijkheden om de plek te restaureren. Eén van hen is Sjef Rompen, geboren en getogen i: “Het is boeiend als oude verhalen van mens tot mens worden verteld. Ik kan me daardoor ook beter voorstellen hoe blij de vrouwen en kinderen destijds waren met deze voorziening. Het was immers zwaar om ‘mit d’r haam’ zo ver te lopen. Met de bouw van een waterkrachtpomp, ondergrondse leidingen en een behälter ontstond hier het eerste particuliere waterbedrijf van Zuid-Limburg. Toen in de jaren vijftig het watergebruik toenam - onder meer door wasmachines, werd onze buurt aangesloten op het grote net.”

Groter dan gedacht

“Heemkundevereniging Mechelen heeft ons enorm geholpen. Ze hebben onder andere oude notariële aktes achterhaald en de subsidie geregeld. Toen konden we aan de slag: met een groep inwoners hebben we in drie maanden tijd de behälter gerestaureerd. Van buiten zag die er ruïneachtig uit, maar van binnen bleek die nog in perfecte staat. Het reservoir heeft een inhoud van 16.000 liter en was groter dan we hadden gedacht. Omdat de oorspronkelijke weg in de loop der jaren is opgehoogd, zag je een groot deel niet meer. Wij hebben hem helemaal zichtbaar gemaakt door een stuk helling weg te graven en dat daarna zo natuurlijk mogelijk te herstellen.”

Met elkaar

“Het mooie van dit project is dat het voor een leuke binding binnen de buurt heeft gezorgd. De behälter is een sociale ontmoetingsplek geworden, net als vroeger toen de mensen hier water kwamen halen. We hebben dit echt met elkaar gedaan, met de oorspronkelijke én nieuwe inwoners. Iedereen droeg op z’n eigen manier een steentje bij. De een speurde naar informatie of kon metselen, de ander zorgde tijdens het werk voor zelfgemaakte appelsap of ouderwetse kersenvlaai. Een oud-inwoner bleek zelfs de originele kraan te hebben. Die ligt op een veilige plek en gaat er alleen op bij hoogtijdagen.”

Beleving van vroeger

De gerestaureerde behälter is in de zomer van 2014 feestelijk opgeleverd. Sjef benadrukt dat het vooral mooi was om samen te vieren wat er in korte tijd met elkaar was bereikt. “Dat stimuleert om samen verder te gaan. De behälter is pas het begin, we willen ook de hydraulische bélierpomp herstellen en de oude leidingen traceren. En we denken aan het uitzetten van een wandelroute waarbij je de beleving ervaart van vroeger, toen de inwoners nog water in het dal haalden. Net alsof je teruggaat in de tijd. Zo is het ook als je op het bankje zit naast de behälter. Dat hebben we samen mooi voor elkaar gekregen.”

Deel deze pagina met je familie en vrienden

Terug naar de website