Wegkruisen

niet weg te denken uit het Limburgs landschap

Wegkruisen

Wegkruisen zijn niet weg te denken uit het Limburgs landschap. Op veel straathoeken, bospaden en gevels komen we ze tegen. Gulpen-Wittem telt ruim 400 van deze monumenten, die vaak voorzien zijn van een spreuk of groet. Omdat we er dagelijks langslopen of -rijden, zien we ze niet altijd meer bewust. Toch zijn deze plekken meer dan de moeite waard om even bij stil te staan en stil te zijn. Joep Hons uit Mechelen zorgt er belangeloos voor dat de wegkruisen intact blijven. Hij onderhoudt en herstelt ze met veel plezier.

Bekijk de video van de wegkruisen

“Wegkruisen zijn er in alle soorten, maten en materialen. Je hebt ze van hout, steen, beton of ijzerwerk. Het is prachtig hoe de smeden deze vroeger met beperkte gereedschappen maakten. Het oudste kruis in onze gemeente staat in Mechelen en dateert uit 1653. Het herinnert aan de dood van een jonge vrouw. Zij kon niet kiezen tussen twee broers, totdat één haar een aanzoek deed. De andere broer kon dat niet verkroppen: als hij haar niet kon krijgen, dan zijn broer ook niet, waarop hij het meisje doodde. Zo heeft elk wegkruis zijn eigen betekenis. Sommigen zijn er ter nagedachtenis aan een ongeval, moord of gesneuvelde soldaat. Anderen zijn juist bedoeld als devotieplaats.

Opknapbeurt nodig

Zo’n vijftien jaar geleden ben ik begonnen met het onderhouden en restaureren van beschadigde wegkruisen. Ik raakte destijds aan de praat met een vrouw die hier op vakantie was en wegkruisen fotografeerde. Ze stuurde me daarna zo’n dertig foto’s, waarbij me opviel dat enkele kruisen een opknapbeurt nodig hadden. Daar wilde ik wel voor zorgen. Ik werkte vroeger in de bouw en ben vrij handig, en zo was deze hobby geboren. Dat lukt met hulp van schildersbedrijf Laval uit Simpelveld dat me voor dit onderhoud materialen schenkt. Ik doe dit overigens niet vanuit een verbondenheid met de kerk. Ik wil de wegkruisen gewoon niet verloren laten gaan.

Corpusbeelden

Meestal krijg ik een telefoontje als mensen onderweg een beschadigd kruis zien. Soms komt dat door snoeiwerkzaamheden of het rooien van bomen, maar jammer genoeg komen ook vernielingen en diefstal voor. Vaak wordt het Christusbeeld, de corpus, meegenomen, omdat die meestal brons of koper bevat. Gelukkig heb ik nog enkele corpusbeelden op voorraad. Die heb ik eens gekregen van de kerkhofbeheerder. Het komt ook voor dat mensen een kruis schenken. Zo schonk een man ooit het kruis dat op het graf van zijn vrouw had gestaan. Het was zijn wens dat het binnen het dorp een nieuwe plek zou krijgen. Dat is gebeurd, het staat nu langs de weg als eerbetoon aan een overleden kind.

Even stilstaan

Mijn favoriete wegkruis staat langs de Geulkoel. In het verleden is deze door iemand gemaakt en vele jaren onderhouden. Omdat hij gezondheidsklachten kreeg, heb ik dat in 2003 overgenomen, inclusief de zorg voor de struiken en bloemen eromheen. Ook als er geen werk ligt, ben ik vaak hier. Het is een rustige en fijne plek waar ik graag ben. Menig wegkruis in de regio is trouwens de moeite waard om even bij stil te staan. Vaak hangt er een spreuk bij die je aan het denken zet. Persoonlijk vind ik ‘Gank mer wiejer en maak andere bliejer’ mooi. Of wat te denken van ‘Moeilijke dagen gaan ook voorbij’.

Verse bloemen

Ik kan nu al zo’n vijf, zes wegkruisen aanwijzen die ik komend voorjaar ga opknappen. Als alles er weer mooi bijstaat, krijg ik meestal leuke reacties. Soms valt me op dat er ineens altijd verse bloemen bij liggen. Dat is mooi, dat doet goed. Ik zie dat als blijk van waardering. Soms ben ik met deze hobby wel dertig uur per week bezig. Dat is prima, ik heb tijd genoeg en doe het erg graag. Wegkruisen horen nu eenmaal bij het Limburgs landschap, ik vind dat ze niet verloren mogen gaan.”

Deel deze pagina met je familie en vrienden

Terug naar de website